“Dinde zorlama yoktur” âyeti
256
Rivayete göre Câhiliye döneminde çocuğu yaşamayan bazı Medineli kadınlar, çocukları olursa onları yahudi yapmayı adarlardı; bu sebeple Ensar'dan bazı ailelerin çocukları Benî Nadîr arasında yahudi olarak yetişmişti. Benî Nadîr Medine'den sürülünce Ensar, “Çocuklarımızı bırakmayız, onları zorla müslüman yaparız” dediler. Bunun üzerine “Dinde zorlama yoktur” âyeti indi ve dileyen çocukların onlarla gitmesine, dileyenin kalmasına izin verildi.
Ebû Dâvûd 2682; Vâhidî, Esbâbü'n-Nüzûl
Surenin nüzul ortamı
Sure geneli
Bakara, Medine'de nazil olan ilk suredir; hicretten sonraki ilk yıllardan başlayarak uzun bir süreçte parça parça inmiştir. Medine'de İslam toplumunun kuruluşu, Yahudiler başta olmak üzere Ehl-i kitap ile ilişkiler, münafıkların tutumu ve kıble değişikliği (hicri 2) surenin ana bağlamını oluşturur. Oruç, hac, aile hukuku ve faiz yasağı gibi temel düzenlemeleri içerir; faiz ayetlerinin son inen ayetlerden olduğu nakledilir.
Klasik tefsir mukaddimeleri; Buhârî ve Müslim rivayetleri