ثُمَّ تَوَلَّوْا۟ عَنْهُ وَقَالُوا۟ مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ
Nerde onlarda öğüt almak? Kendilerine gerçeği açıklayan bir peygamber gelmişti ve ondan yüz çevirmişler, "Belletilmiş bir deli" demişlerdi.
Duhân 44:14
Cüz 25 · Sayfa 496Bağlam
Kıtlık yılları ve duman
10–16Buhârî ve Müslim'de İbn Mes'ûd'dan nakledildiğine göre Kureyş davete direnip düşmanlıkta ileri gidince Hz. Peygamber, Hz. Yûsuf dönemindeki gibi yedi yıl kıtlık vermesi için Allah'a dua etti. Öyle bir kıtlık oldu ki insanlar kemikleri ve leşleri yiyecek duruma düştü; açlıktan bitkin halde göğe bakan kişi, duman gibi bir şey görüyordu. "Göğün apaçık bir duman getireceği günü gözetle" meâlindeki âyetler bu olayla ilişkilendirilir. Sonunda Kureyş'in başvurusu üzerine Hz. Peygamber dua etti ve kıtlık kaldırıldı; ancak âyette bildirildiği gibi onlar yine eski hallerine döndüler.
Buhârî 4821; Müslim 2798
Surenin nüzul ortamı
Sure geneliDuhân Mekkî olup geç Mekke dönemine tarihlenir. Rivayete göre Kureyş'in inkârda direnmesi üzerine Mekke'ye isabet eden şiddetli kıtlık yılları bağlamında inmiştir; 'apaçık bir duman' ifadesi bu kıtlıkla veya kıyamet öncesi bir alametle açıklanmıştır (görüşler farklıdır).
Buhârî rivayetleri (İbn Mesud); klasik tefsir mukaddimeleri