Havle bint Sa'lebe'nin zihar davası
1–4
Rivayete göre Ensar'dan Havle bint Sa'lebe, kocası Evs b. Sâmit kendisine zihar yapınca — yani Câhiliye'de kesin boşama sayılan “Sen bana anamın sırtı gibisin” sözünü söyleyince — Hz. Peygamber'e gelerek hâlini arz etti ve Allah'a şikâyette bulundu. Hz. Âişe'nin, “İşitmesi her şeyi kuşatan Allah'a hamdolsun; Havle'nin sözlerinin bir kısmını yanı başındayken ben bile duyamıyordum, Allah onun şikâyetini işitti” dediği nakledilir. Bunun üzerine “Kocası hakkında seninle tartışan ve Allah'a şikâyette bulunan kadının sözünü Allah işitmiştir” âyetleri indi; ziharın boşama olmadığı bildirildi ve kefâret hükmü kondu.
Ebû Dâvûd 2214; İbn Mâce 188; Vâhidî, Esbâbü'n-Nüzûl
Surenin nüzul ortamı
Sure geneli
Mücâdile suresi Medenî'dir; hicretten sonraki dönemde, ağırlıklı görüşe göre hicretin 5-6. yılları civarında inmiştir. Surenin ilk ayetleri, kocası Evs b. es-Sâmit'in kendisine zıhâr yapması üzerine Hz. Peygamber'e başvurup durumunu tartışan Havle bint Sa'lebe hakkında nazil olmuş ve zıhârın hükmünü düzenlemiştir. Surenin devamı gizli konuşmalar (necvâ), meclis âdâbı ve münafıklarla ilişkiler gibi Medine toplumunun meselelerini ele alır.
Vâhidî, Esbâbü'n-Nüzûl; Ebû Dâvûd ve İbn Mâce rivayetleri; klasik tefsir mukaddimeleri