وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا۟ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِۦ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّٰبِرِينَ
Eğer ceza vermek isterseniz size yapılanın aynıyla mukabele edin. Sabrederseniz and olsun ki bu, sabredenler için daha iyidir.
Nahl 16:126
Cüz 14 · Sayfa 281Bağlam
Misillemede ölçü: Hz. Hamza'nın şehadeti
126–128Übey b. Kâ'b'dan nakledildiğine göre Uhud'da Hz. Hamza şehit edilip cesedine işkence yapılınca sahâbîler, ellerine fırsat geçtiğinde çok daha ağır bir misilleme yapacaklarını söylediler. Bunun üzerine, "Ceza verecekseniz size yapılanın misliyle ceza verin; ama sabrederseniz elbette bu, sabredenler için daha hayırlıdır" meâlindeki âyetler indi ve Hz. Peygamber sabrı tercih edip misillemeden vazgeçti. Nahl sûresi Mekkî sayılmakla birlikte bu âyetlerin Uhud'da, yani Medine döneminde indiği görüşü yaygındır; Mekke'de indiğini söyleyenler de olmuştur.
Tirmizî 3129; Vâhidî, Esbâbü'n-Nüzûl
Surenin nüzul ortamı
Sure geneliNahl Mekkî olup geç Mekke dönemine tarihlenir; misilleme ile ilgili son ayetlerinin Medine'de, Uhud sonrasında indiğine dair rivayet vardır. Allah'ın nimetleri üzerinden tevhid delilleri sıralanır; baskı altındaki müminlere sabır ve güzel öğütle davet tavsiye edilir.
Klasik tefsir mukaddimeleri; esbâb-ı nüzul rivayetleri