Ebû Lübâbe'nin kendini direğe bağlaması
102
Rivayete göre bu âyet, günahlarını itiraf edip tövbe eden bir grup sahâbî hakkında indi. Meşhur rivayette, Tebük seferinden geri kalan (bir rivayette Benî Kurayza kuşatması sırasında hata eden) Ebû Lübâbe, pişmanlığından kendini Mescid-i Nebevî'nin bir direğine bağlamış ve tövbesi kabul edilmedikçe kendini çözmeyeceğine yemin etmişti. “Diğerleri de günahlarını itiraf ettiler; salih ameli kötüsüyle karıştırdılar; umulur ki Allah onların tövbesini kabul eder” âyeti inince Hz. Peygamber onu eliyle çözdü. Kaynaklar olayın Tebük mü Kurayza dönemi mi olduğu konusunda farklı rivayetler nakleder.
Vâhidî, Esbâbü'n-Nüzûl; Taberî
Surenin nüzul ortamı
Sure geneli
Tevbe Medenî'dir ve en son inen surelerdendir (hicri 9 civarı). Tebük seferi hazırlıkları ve seferden geri kalanlar ile münafıkların tutumu ana bağlamını oluşturur; ahdini bozan müşriklerle ilişkilerin kesildiğini ilan eder. Hükümlerinin hicri 9 yılı haccında Hz. Ali tarafından duyurulduğu nakledilir; besmele ile başlamayan tek suredir.
Klasik tefsir mukaddimeleri; Buhârî rivayetleri; siyer kaynakları